است و آرايش نفس در حسن معاملت است به صفت مجاهدت و آرايش دل در دوام مواصلت است هنگام مشاهدت و آرايش سرّ ، حقايق قربت است در ميدان معاينت ! اين است كه خداوند فرمود : كى زينت خداى را بر بندگان حرام كرده ؟ يعنى اين زينتها و آرايشها از طالبان دريغ نيست و از حاضردلان ممنوع نه ، گنج‌خانه نعمت پر از نعمت است و طالبان آن را درمىيابند ، و خوانچهء لطف و رحمت آراسته و ساخته ، و خورندگان آن را درمىيابند . پير طريقت در مناجات گفت : اى طالبان بشتابيد كه نقد نزديك است ، اى شب روان مخسبيد كه صبح نزديك است ، اى شتابندگان شاد شويد كه منزل نزديك است ، اى تشنگان صبر كنيد كه چشمه نزديك است ، اى غريبان بنازيد كه ميزبان نزديك است ، اى دوست‌جويان خوش باشيد كه اجابت نزديك است ، اى دل‌گشاى بندگان ، چه شود كه دلم را بگشائى و از خود مرهمى بر جانم نهى ، من سود چون جويم كه دو دستم از مايه تهى ! نگر كه به فضل خود افكنى مرا به روزبهى ! 33 - قُلْ إِنَّما حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَواحِشَ . آيه . فواحش ظاهر و باطن دانسته شد و اثم و بغى در اين آيت عبارت از بيداد و فزونى جستن و حسد ورزيدن است كه پيغمبر فرمود : چون شما را پنداشتى در دل آيد ، و به كسى گمان بدى برديد ، آن پنداشت و گمان را درست ندانيد ، و چون بر كسى حسد برديد بغى نكنيد يعنى چون از كسى بدى در دل آيد بر آن كس بيرون مىآئيد و ستيزه نكنيد و چون شما را فال بدى افتاد در آن كار كه مىكنيد يا به آن راه كه مىرويد از آن كار و از آن راه برمگرديد . و به آن ترتيب اثر ندهيد ! 37 - فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ . آيه . آنان كه سخنان خداوند را دروغ مىپندارند از كتاب و رحمت حق بهره‌مند نخواهند شد و منظور از كتاب چه قرآن باشد چه لوح محفوظ يعنى آنست كه به اين گونه كسان همان رسد كه در لوح محفوظ دربارهء آنان از مدت عمر و روزى و كار و شقاوت و سعادت نوشته شده . از حضرت مصطفى پرسيدند : آيا ما بايد كارها را به آنچه در لوح محفوظ است واگذاريم و ترك كار و كوشش كنيم ؟ فرمود : تا ممكن و ميسّر باشد كار كنيد براى آنچه كه آفريده شده‌ايد ، اگر اهل سعادت باشيد بسوى كارهاى نيك و سعادت‌بخش رانده مىشويد و اگر اهل شقاوت باشيد بسوى كارهاى شقاوت بخش مىرويد . [ آيات 53 - 42 ] ( تفسير لفظى ) 42 - وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لا نُكَلِّفُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيها خالِدُونَ . و كسانى كه ايمان آوردند و كارهاى نيكو انجام دادند ، ما بر كسى ننهيم مگر توان او ( به اندازهء وسع و طاقت هركس تكليف كنيم ) و آنان بهشتيانند كه در آن جاويدانند . 43 - وَ نَزَعْنا ما فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهارُ وَ قالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدانا لِهذا وَ ما كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْ لا أَنْ هَدانَا اللَّهُ . و از دلهاى ايشان ناراستى و ناحق‌شناسى و كينه ، بيرون كشيديم ، زير آنان جوىها روان است و سخن ايشان در بهشت اين است كه مىگويند : ستايش نيكو خداى را كه ما را به اين جاى و به اين كار و به اين روز راه نمود ، و اگر خداوند رهنمائى نمىكرد ما راه بردار بدين راه نمىشديم . لَقَدْ جاءَتْ رُسُلُ رَبِّنا بِالْحَقِّ وَ نُودُوا أَنْ تِلْكُمُ الْجَنَّةُ أُورِثْتُمُوها بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ . هرآينه فرستادگان خداوند به راستى و به حق آمده بودند و به آنها آواز دادند كه اينك بهشت كه بشما ميراث دادند ( و از كافران دريغ داشتند ) به سبب كارهاى نيكو كه انجام داديد .